Of Goats, Scapes and Appropriations: Guido Casaretto

Zilberman | Berlin, sanatçı Guido Casaretto’nun Of Goats, Scapes and Appropriations (Keçiler, Manzaralar ve Temellükler Üzerine) başlıklı kişisel sergisini duyurmaktan büyük bir kıvanç duyar.

Guido Casaretto, malzemeleri görünür kılmayı biçimlenme süreçlerinin bir sonucu olarak incelemiştir. Sanatçı için mesele, hem kendisinin hem de izleyicinin zaman içinde meydana gelmiş bir şeyi anlamasını sağlamak amacıyla bu süreçleri taklit etmektir. Of Goats, Scapes and Appropriations (Keçiler, Manzaralar ve Temellükler Üzerine), sanatçının farklı temellük (appropriation) süreçlerini ele aldığı ve bu süreçlerin kendilerini birer yüzleşme alanına dönüştürdüğü heykel çalışmalarını ve Crossing Carnevale (Karnavalı Geçerken, 2019) adlı videosunu içeriyor. Casaretto burada, bireysel bir yaşamın akışı içinde ortaya çıkan ama aynı zamanda toplumsal süreçler için de kurucu olabilen çeşitli temellük eylemleri gerçekleştiriyor.

Sanatçı, Black Hole: Church Bench (Kara Delik: Kilise Sırası, 2020) için halihazırda bulduğu bir kilise sırasının altı adet dökümünü üretti. İşe sıranın kalıbını alarak başlar; ardından sırayı parçalara ayırır ve bu ufalanmış ahşaptan, reçineyle karıştırarak, malzemenin izin verdiği ölçüde reprodüksiyon oluşturur. Heykellerin renkliliği malzemenin kendisi tarafından belirlenirken, yeniden üretim süreci endüstriyel üretimi çağrıştırır. Aynı zamanda, cemaatin ritüel eylemleri sırasında sırayla kurduğu temasın malzemeye kazınmış olması sayesinde, orijinaliyle olan bağ ve kimlik korunur. Tarihi bir aracın arkeoloji müzesinde bağlamından koparılarak bir esere dönüşmesi gibi, Casaretto’nun sıraları da işlevsel bağlamlarından koparılarak yeni bir anlamla donatılır. Bu reprodüksiyonlar da kendi zamanı ve mekânı olan bir şeyle ilişki kurar. Orijinal kilise sırası, İstanbul’un Yeşilköy semtindeki Aziz Stefan Katolik Kilisesi’ndendir. Burası, Casaretto’nun da sıkça belirttiği gibi Rum, İtalyan, Ermeni veya Levanten kökenli karma nüfusuyla bilinen bir semtte, sanatçının ailesinin geçmişte gittiği bir kilisedir. Kendisini, İtalyan ailesi –çoğu tüccar olan– henüz Osmanlı İmparatorluğu döneminde göç etmiş bir Levanten olarak tanımlayan Casaretto, Akdeniz bölgesini yapıtlarında yinelenen bir referans noktası olarak tarif eder.

İnsan boyutundan daha büyük figüratif bir heykel, çok yönlü erdemi ve yeteneği nedeniyle eleştirmenler tarafından 21. yüzyılın son "Rönesans insanı" olarak nitelendirilen İngiliz komedyen, oyuncu ve yazar Stephen Fry’ı tasvir eder. Buna ironik bir yorum getiren Casaretto, Fry’ı Maniyerist bir heykel üslubunda şekillendirir. Bu süreç, bilgisayar animasyonlarındaki figürleri geleneksel teknikler kullanarak analoga geri tercüme ettiği büstlerinden daha farklı bir yöntemdir.

Kazanılmış bilgi, Casaretto’nun taklit ettiği ve ardından otomatik hareket dizilimleri elde edilene kadar tekrar yoluyla ustalaştığı el zanaatında kuşaktan kuşağa aktarılır. Casaretto bu yolla, Apulia bölgesine özgü ve geleneksel olarak elle yapılan bir İtalyan makarnası olan "orecchiette"yi kilden şekillendirir. Burada sanatçının odağı, ellerinin ve bedeninin tekrarlayan hareketleri ile ancak Zilberman Gallery’de, mekânın içinde bizzat kazandığı el becerisidir. Üretim sürecinin kalıntıları, kırıntılar ve hatalı biçimler görünür kalır. Casaretto burada sanatsal sürecini dış yönergelere tabi tutarak, sanatçının o mutlak egemen yazarlığını (authorship) tersyüz eder.

Casaretto, Crossing Carnevale (2019, 12 dk.) adlı videosunda, Sardinya’da Hristiyanlık öncesi döneme ait olan ve bugün hâlâ sahnelenen "Mamuthones" karnavalı geleneğine yönelir ve bunu bambaşka bir coğrafyaya, İç Anadolu’daki kurumuş bir tuz gölü olan Tuz Gölü’ne taşır. Efsaneye göre Mamuthones topluluğu, diğer karnaval geleneklerinde de gözlemlenebilen bir günah keçisi mekanizması mantığıyla, başka bir kabilenin üyesini kaçırmak ve kurban etmek üzere Sardinya’dan yola çıkıp denizi aşarak Ligurya’ya (Casaretto’nun ailesinin geldiği bölge) ulaşmıştır. Casaretto, rehineyle birlikte deniz üzerinden yapılan bu dönüş yolculuğunu gösterir. Bu vakada deniz, dört kişinin boydan boya geçtiği kurumuş tuz gölüdür; başka bir gezegendeymiş hissi veren bomboş bir manzara. Videoda ikinci kişi rehineyken, Casaretto bir savaşçı rolünü üstlenir. Videoda ses yoktur ve hareketler yavaş çekimdir; zaman zaman grubun panoramik bir kuş bakışı görüntüsünü alırız, zaman zamansa daha yakından ayrıntıları izleriz. Savaşçılar, diğer malzemelerden (kısmen reçineden) yeniden üretilmiş boynuzlu hayvan maskeleri, çanlar ve antik kostümler giymişlerdir. Buna ek olarak Casaretto, üst üste yığılmış gazbeton duvarından bir rölyef halinde bir dağı şekillendirmiştir. İnşa edilmiş bir duvar, tıpkı bir dağın doğal bir sınır oluşturması gibi, iç ve dış, öteki ile kendisi arasında insan yapımı bir sınırdır. Aynı zamanda Casaretto, göz aldanması (trompe l’oeil) pratiklerini benimser. Ortaya çıkan şey bir sınırdan ziyade, bir dağ manzarasının illüzyonudur.

Guido Casaretto, nesneleri ve süreçleri seçilim ve yeni kombinasyonlar yoluyla yeniden inşa eder, böylece nihayetinde orijinali gizleyen bir hipergerçeklik yaratır. Mesele özne ile tasvir, gerçeklik ile imgelem arasındaki ayrım değil; aksine oluş ile yok oluş arasındaki sürekliliğin bilgisi, zaman içindeki gelişimi öngörülemeyen dinamik sistemler hakkındadır.

Guido Casaretto

(d. 1981, İstanbul) İstanbul’da yaşıyor ve çalışıyor. İstanbul ve Atina’da büyüdü; Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Resim Bölümü’nde ve Bolonya Güzel Sanatlar Akademisi’nde resim eğitimi aldı. İstanbul’daki Sanatorium sanat inisiyatifinin kurucu ortaklarındandır. Kişisel sergileri arasında The Ghosts of Matter (MOCAK, Krakow, Polonya, 2019), The Pope and Galileo Had a Minor Disagreement (Zilberman, İstanbul, 2017), Synesthesia (Zilberman, İstanbul, 2015), Extrasystemic Correlations (Zilberman, İstanbul, 2012) ve Default (Sanatorium, İstanbul, 2011) yer almaktadır. Katıldığı karma sergiler arasında Restless Monuments (Zilberman, İstanbul, 2018), Urban Justice (CerModern, Ankara, 2015), Venedik Bienali İtalya Pavyonu (İstanbul katılımı, İtalya/Türkiye, 2011) ve Teatro Comunale (İtalya, 2000) bulunmaktadır. Yapıtları, diğerlerinin yanı sıra Krakow MOCAK Çağdaş Sanat Müzesi ve Victoria Ulusal Galerisi (Melbourne, Avustralya) koleksiyonlarında yer almaktadır.

Metin: Lotte Laub

Sergiye; Didem Yazıcı ve Seda Yıldız’ın makalelerini, Christine Nippe ile Guido Casaretto arasındaki bir söyleşiyi ve Lotte Laub’un giriş yazısını içeren bir katalog eşlik edecektir.

Sergi hakkında daha fazla bilgi için lütfen berlin@zilbermangallery.com adresi üzerinden iletişime geçin.